Η μείωση της σπατάλης τροφίμων αρχίζει από το catering

Date:

Share post:

Της Σοφίας Εμμανουήλ (semmanouil@gmail.com)

Κρίση και πανδημία αυξάνουν τον αριθμό των ατόμων που προσφεύγουν στα συσσίτια αλλά και τις ανάγκες κατ’ άτομο, την ώρα που η σπατάλη τροφίμων έχει λάβει ανησυχητικές διαστάσεις στη χώρα μας και συνολικά στην Ευρώπη, όπου φτάνει τα 88 εκατ. τόνους ετησίως, δηλαδή οικονομική ζημιά 145 δισ. ευρώ. 

Έρευνα της Τράπεζας Τροφίμων σε 46 συσσίτια στην Αττική, που ταΐζουν τακτικά 16.916 άτομα, έδειξε ότι η πανδημία έχει αυξήσει το πρόβλημα επάρκειας τροφίμων, με το 67% των συσσιτίων να αναφέρουν σχετικές δυσκολίες. Στο 91% των συσσιτίων μάλιστα διαπιστώνεται ότι οι άνθρωποι που προσφεύγουν σ’ αυτά δεν το κάνουν για μια συμπληρωματική ποσότητα φαγητού αλλά διότι αντιμετωπίζουν σοβαρό επισιτιστικό πρόβλημα.

Ας σημειωθεί ότι στην Ελλάδα, το 2020, το 12,8% του πληθυσμού δεν είχε τη δυνατότητα να τραφεί με υγιεινή και θρεπτική τροφή (ΕΛΣΤΑΤ, 2021). Το βασικό πρόβλημα των οικογενειών είναι τα χαμηλά εισοδήματα. Ωστόσο, το πρόβλημα αυτό συνυπάρχει με ζητήματα όπως η έλλειψη κατοικίας, προβλήματα υγείας και ψυχολογικά προβλήματα, τα οποία επιβαρύνουν ακόμα περισσότερο τον οικογενειακό προϋπολογισμό. Τα συσσίτια προσφέρουν σημαντική βοήθεια χωρίς την ίδια στιγμή να υπάρχει ουσιαστική κρατική μέριμνα, σύμφωνα με στοιχεία της Τράπεζας Τροφίμων, που δείχνουν ότι ενώ η κυβέρνηση έχει στην διάθεσή της προγράμματα όπως το ΤΕΒΑ, η χώρα μας απορροφά μόνο ένα μικρό ποσοστό. Η οικοδόμηση εμπιστοσύνης και στενότερη συνεργασία ανάμεσα στην κεντρική κυβέρνηση και τον ιστό των συσσιτίων και εν γένει των φιλανθρωπικών οργανώσεων ιδιωτικής πρωτοβουλίας θα είχε μόνο θετικά αποτελέσματα για το σύνολο της κοινωνίας, σύμφωνα με τον Παναγή Βουρλούμη, Πρόεδρο της Τράπεζας Τροφίμων.

Οι συμπράξεις και οι συνεργασίες μπορούν να συνεισφέρουν στην αντιμετώπιση του επισιτιστικού προβλήματος μέσω της μείωσης της σπατάλης τροφίμων και ένα καλό παράδειγμα είναι οι πρωτοβουλίες που αναλαμβάνονται στον κλάδο του catering, οι οποίες μπορούν να αποβούν πολλαπλά ωφέλιμες, τόσο από περιβαλλοντική και κοινωνική, όσο και από οικονομική σκοπιά. 

Εξάλλου, στην Ευρώπη ο τομέας του contract catering απασχολεί περισσότερους από 600.000 εργαζόμενους και προσφέρει πάνω από 6 δισ. γεύματα κάθε χρόνο σε 67 εκατ. καταναλωτές. Ας σημειωθεί ότι σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα του WWF, εκτιμάται ότι σχεδόν το 40% των παραγόμενων τροφίμων πετιέται παγκοσμίως κάθε χρόνο. Περίπου 2,5 δισ. τόνοι τροφής που έχει ήδη παραχθεί δεν θα καταναλωθούν ποτέ, ενώ θα μπορούσαν κάλλιστα να θρέψουν εκατομμύρια ανθρώπους στον πλανήτη που βρίσκονται σε ανάγκη. Σύμφωνα με το EU Fusions, το 12% των απορριμμάτων τροφίμων στην Ε.Ε. αποδίδεται σε υπηρεσίες τροφίμων (εστιατόρια, catering κ.λπ.), ενώ το 59% των απορριμμάτων τροφίμων από το service τροφίμων είναι βρώσιμα. 

Στην Ελλάδα, με τον νέο νόμο 4819/2021 λαμβάνονται για πρώτη φορά μέτρα για τη μείωση της σπατάλης τροφίμων. Συγκεκριμένα, η σπατάλη τροφίμων θα πρέπει να έχει μειωθεί κατά 30% ως το 2030 αναφορικά με τα επίπεδα σπατάλης που θα μετρηθούν το 2022. Σε αυτό το πλαίσιο, μεταξύ άλλων, οι επιχειρήσεις catering με κύκλο εργασιών άνω των 300.000 ευρώ, οι μεγάλες επιχειρήσεις μαζικής εστίασης με ετήσιο κύκλο εργασιών άνω των 500.000 ευρώ, τα supermarket και τα ξενοδοχεία άνω των 100 κλινών, έχουν πλέον την υποχρέωση να καταχωρούν σε ειδική ηλεκτρονική πλατφόρμα τα απορρίμματα τροφίμων που παράγουν ετησίως.

Στη χώρα μας, η μέχρι τώρα έλλειψη ποιοτικών και ποσοτικών δεδομένων, αλλά και η ελλιπής εκπαίδευση γύρω από τη σπατάλη τροφίμων υπογραμμίζει την ανάγκη να καλυφθούν τα υπάρχοντα κενά γνώσης και να βελτιωθεί άμεσα ο τρόπος διαχείρισης της τροφής μέσα από την κατανόηση του προβλήματος.

Συνεργασία WWF – Γευσήνους

Απαντώντας σε αυτή την ανάγκη και αναγνωρίζοντας ότι για να επέλθει η αλλαγή είναι κομβικής σημασίας η εμπλοκή και η ενεργή συμμετοχή των επιχειρήσεων και των εργαζομένων τους, το WWF αποφάσισε να εστιάσει στρατηγικά στον τομέα του catering στην Ελλάδα και στη μείωση της σπατάλης τροφίμων στον κλάδο, μέσω της συνεργασίας του με τη Γευσήνους και την υλοποίηση του προγράμματος “Food Providers, Food Waste Fighters”. 

Το πρόγραμμα εστίασε σε δύο πυλώνες: στη συλλογή ποσοτικών δεδομένων σπατάλης τροφίμων και στην εκπαίδευση των εργαζομένων του κλάδου για την αλλαγή της υφιστάμενης κατάστασης. Απώτερος στόχος του WWF Ελλάς ήταν να δημιουργήσει έναν πρακτικό οδηγό μείωσης σπατάλης στο catering για να αξιοποιηθεί και από άλλες επιχειρήσεις του κλάδου σε διάφορες ευρωπαϊκές χώρες μέσα από το δίκτυο του WWF.

Συγκεκριμένα, στο πλαίσιο του προγράμματος, το WWF σχεδίασε εκπαιδευτικό υλικό βασισμένο στις ανάγκες των εργαζομένων της Γευσήνους και πραγματοποίησε εκπαιδευτικά εργαστήρια με στόχο την υιοθέτηση καλών πρακτικών για τη μείωση της σπατάλης τροφίμων εντός της επιχείρησης. Ταυτόχρονα, συγκρότησε κι έθεσε σε εφαρμογή ένα εύχρηστο σύστημα μέτρησης και καταγραφής της σπατάλης τροφίμων, πραγματοποιώντας τρεις πιλοτικές παρεμβάσεις σε ισάριθμα επιλεγμένα σημεία της επιχείρησης. Για έναν μήνα, μέτρησε και κατέγραψε την υφιστάμενη σπατάλη τροφίμων, αναδεικνύοντας ταυτόχρονα καλές πρακτικές για τη μείωσή της με βάση τα ποιοτικά και ποσοτικά ευρήματα.

Η Γευσήνους από την πλευρά της, ορίζοντας ρεαλιστικούς και μετρήσιμους στόχους, κλήθηκε να υπολογίσει το συνολικό όγκο της σπατάλης τροφίμων και να αναλάβει άμεση δράση με στόχο τη μείωση της σπατάλης με την ενεργή συμμετοχή του προσωπικού.

Ας σημειωθεί ότι η Γευσήνους παράγει καθημερινά περίπου 49.000 μερίδες φαγητού και 12 εκατ. γεύματα ετησίως, ενώ διατηρεί σημεία πώλησης σε 72 επιχειρήσεις (τράπεζες, εταιρείες τηλεπικοινωνιών, κ.ο.κ.), 29 εκπαιδευτικά ιδρύματα και 8 νοσοκομεία. Κατά τις μετρήσεις που πραγματοποιήθηκαν τον Ιούλιο του 2021 σε τρία σημεία δραστηριοποίησης της Γευσήνους από το WWF Ελλάς, διαπιστώθηκε ότι στα σημεία όπου πραγματοποιείται επιτόπια παρασκευή γευμάτων το μεγαλύτερο ποσοστό (46%) σπατάλης πραγματοποιείται κατά τον καθαρισμό φρούτων και λαχανικών. Επιπλέον, διαπιστώθηκε ότι η μικρότερη σπατάλη εντοπίστηκε σε γεύματα που περιέχουν κρέας και ψάρι (περίπου 2%), ενώ το μεγαλύτερο ποσοστό σπατάλης συναντάται σε γεύματα που περιέχουν ζυμαρικά (28%) και όσπρια (30%). Επίσης, με βάση τα κουβέρ ανά πελάτη και τα γεύματα που παράγονται ανά σημείο καθημερινά διαπιστώθηκε ότι η Γευσήνους έχει καταφέρει να ελαχιστοποιήσει την τελική σπατάλη γευμάτων μόλις στο 2% επί των συνολικών γευμάτων καθημερινά.

Oδηγός μείωσης σπατάλης στον κλάδο εστίασης από το WWF Ελλάς

Αποτέλεσμα της συνεργασίας του WWF Ελλάς και της Γευσήνους, είναι ο πρακτικός οδηγός του WWF για επιχειρήσεις catering και επιχειρήσεις του ευρύτερου κλάδου που επιδιώκουν να αναπτύξουν μία στρατηγική διαχείρισης των τροφίμων από την παραγγελία ως το σερβίρισμα και την κατανάλωση του φαγητού. Ο οδηγός είναι προσβάσιμος εδώ και περιλαμβάνει μία δοκιμασμένη μεθοδολογία καταγραφής της σπατάλης, στοχοθέτησης και εφαρμογής μέτρων (σύστημα διαλογής και μέτρησης σπατάλης τροφίμων, βήματα υλοποίησης του προγράμματος, υιοθέτηση καλών πρακτικών), καθώς και έναν μηχανισμό εκπαίδευσης του προσωπικού και ενημέρωσης των πελατών για το θέμα της σπατάλης τροφίμων όπως παράχθηκαν στο πλαίσιο του προγράμματος. Στο σύνολο του, ο οδηγός αποτελεί ένα σημαντικό εργαλείο για την καταπολέμηση της σπατάλης στον χώρο της εστίασης. 

Το πρόβλημα της σπατάλης τροφίμων και η συνεργασία

Το WWF υλοποιεί δράσεις μείωσης σπατάλης τροφίμων σε συνεργασία με επιχειρήσεις εδώ και χρόνια, σύμφωνα με τη Βίκυ Μπαρμπόκα, υπεύθυνη προγραμμάτων βιώσιμης διατροφής του WWF Ελλάς. Όπως εξηγεί, μέσα από το πρόγραμμα «Food Providers,Food Waste Fighters» διαπιστώθηκε ότι η ευαισθητοποίηση και εκπαίδευση των εργαζομένων γύρω από τη σπατάλη τροφίμων σε εταιρείες εστίασης μπορεί να λειτουργήσει καταλυτικά για την αντιμετώπιση αυτού του τεράστιου προβλήματος. Υιοθετώντας ένα εύκολο και αξιόπιστο μηχανισμό καταγραφής της σπατάλης σε όλο το φάσμα προμήθειας, προετοιμασίας, σερβιρίσματος και κατανάλωσης φαγητού και θέτοντας σε εφαρμογή τον εκπαιδευτικό μηχανισμό του WWF Ελλάς, οι εταιρείες εστίασης μπορούν να στραφούν σε λύσεις αειφορίας αποκομίζοντας ταυτόχρονα πολλαπλά οικονομικά, κοινωνικά και περιβαλλοντικά οφέλη. Η περίπτωση της Γευσήνους επιβεβαιώνει αυτή την άποψη. Η ομάδα της εταιρείας είδε μια ευκαιρία στη συνεργασία με το WWF, όπως σημειώνει ο Κώστας Αντωνίου, Γενικός και Εμπορικός Διευθυντής της Γευσήνους. Επισημαίνει μεταξύ άλλων ότι η συνεργασία με το WWF Ελλάς για το πρόγραμμα “Food Providers, Food Waste Fighters” αποτέλεσε ευκαιρία για την εταιρεία προκειμένου να αναμετρηθεί με τις δεσμεύσεις της αλλά και να εξετάσει τί περιθώριο βελτίωσης υπήρχε ώστε να ενισχύσει τις δράσεις της. 

Σοφία Εμμανουήλ
Σκοπός αυτής της ιστοσελίδας είναι να αναδείξει τις δράσεις των εταιρειών που έχουν επενδύσει στην Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη. Να παρουσιάζει τις δράσεις τους, τις απόψεις τους αλλά και τις κυβερνητικές και Ευρωπαϊκές οδηγίες που κατά καιρούς προστίθενται. Η βιώσιμη ανάπτυξη τόσο της κοινωνίας όσο και του ιδιωτικού επιχειρείν είναι υπόθεση όλων μας. Από τα εκπαιδευτικά ιδρύματα μέχρι τις διοικήσεις των επιχειρήσεων και από τα αρμόδια υπουργεία μέχρι τα διοικητικά συμβούλια των τοπικών κοινοτήτων.

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

Related articles

Διάκριση της πρωτοβουλίας KPMG “Global Cyber Day” στα Bravo

Ξεχώρισε στη θεματική Εκπαίδευση - Νέα Γενιά - Διά βίου μάθηση στον Πυλώνα «Κοινωνία» στην οποία επωφελήθηκαν περισσότεροι από 1.400 μαθητές.

Συνεργασία My market και Fabric Republic

Η δράση ξεκίνησε πιλοτικά με την τοποθέτηση ειδικά διαμορφωμένων κάδων σε 10 καταστήματα My market στην Αττική.

ΑΒ Βασιλόπουλος: Έκανε τη διαφορά στον Εθελοντισμό για 12η χρονιά

Στο πλαίσιο της Ημέρας Εθελοντισμού της ΑΒ Βασιλόπουλος υλοποιήθηκαν 235 δράσεις σε όλη την Ελλάδα από τα καταστήματα, τις αποθήκες, αλλά και τα κεντρικά γραφεία.

Η FRONERI υποστηρικτής του “No Finish Line Athens 2022”

Eργαζόμενοι της εταιρείας συμμετείχαν ενεργά στον αγώνα 100 ωρών, περπατώντας ή/και τρέχοντας με στόχο να διανύσουν χιλιόμετρα αγάπης που θα μεταφραστούν σε χρηματική προσφορά προς την Ένωση «Μαζί για το Παιδί».