Connect with us

13# Δράση για το κλίμα

Η πανδημία του Covid-19 και του …πλαστικού

Δημοσιεύτηκε

on

Προστατευτικός εξοπλισμός όπως γάντια και μάσκες, σακούλες, νάιλον ενδύματα και καλύμματα μιας χρήσης παράγονται σε τεράστιους όγκους κάθε μέρα, σχεδόν σε όλες τις χώρες του κόσμου και απορρίπτονται την ίδια μέρα, συχνά ανεξέλεγκτα. Το ερώτημα που τίθεται είναι αν ο Covid-19 μας απομακρύνει από τους στόχους της κυκλικής οικονομίας.

Της Σοφίας Εμμανουήλ (semmanouil@gmail.com)

Η αύξηση της παραγωγής πλαστικών για τις ανάγκες των εθνικών συστημάτων υγείας, στη μάχη κατά του Covid-19 αλλά και τα μέτρα προστασίας που έχουν θεσπίσει οι κυβερνήσεις επιβάλλοντας υποχρεωτικά ή προαιρετικά τη χρήση προστατευτικών από τους πολίτες είναι όλα αναγκαία. Αλλά εγείρουν προκλήσεις. Από τη μία μεριά έχουμε τον κίνδυνο της μόλυνσης από γάντια και μάσκες που απορρίπτονται με ανευθυνότητα σε δρόμους, πάρκα και πεζοδρόμια και από την άλλη έχουμε την αύξηση της ρύπανσης από πλαστικό, ένα θέμα για το οποίο έχουν δρομολογηθεί μέτρα. Μάλιστα η χώρα μας, σε συνέχεια της Ευρωπαϊκής Οδηγίας 2019/904, η οποία τέθηκε σε εφαρμογή τον Ιούλιο του 2019, έχει θέσει στόχο το 2021 να καταργήσει επτά κατηγορίες πλαστικών προϊόντων μιας χρήσης: καλαμάκια, αναδευτήρες, μαχαιροπίρουνα, πιάτα, οξοβιοδιασπώμενα πλαστικά, δοχεία φαγητού και ποτών από διογκωμένη πολυστερίνη (EPS) και πλαστικά στηρίγματα, που προσαρτώνται και στηρίζουν μπαλόνια. 

Η πανδημία αλλάζει κατά κάποιον τρόπο τα δεδομένα. Για παράδειγμα, καθώς τα γάντια και τα προστατευτικά απορρίπτονται οπουδήποτε, η βροχή τα παρασύρει και πιθανά ύποπτα στοιχεία οδεύουν στο αποχετευτικό δίκτυο. Υπό αυτό το πρίσμα αναπτύσσονται ανησυχίες για υποβάθμιση του υδροφόρου ορίζοντα και των θαλασσών ενώ γίνεται επίκαιρη η συζήτηση για το κατά πόσο η συγκυρία ευνοεί την ικανοποίηση των στόχων για μείωση της χρήσης πλαστικού και περιορισμό της ρύπανσης στους ωκεανούς, όπου καταλήγουν μεγάλες ποσότητες πλαστικού.

Σημειώνεται ότι κάθε μέρα περίπου 8 εκατομμύρια τεμάχια πλαστικά ρυπαίνουν τους ωκεανούς μας. Υπάρχουν περίπου 5,25 τρισεκατομμύρια μακρο και μικροπλαστικά που επιπλέουν στον ανοιχτό ωκεανό και ζυγίζουν έως 269.000 τόνους. Ο όγκος αυτός θα αυξάνεται όσο αυξάνονται τα απορρίμματα μασκών και γαντιών κι αν η πλαστική σακούλα ήταν απειλή για θαλάσσιες χελώνες και δελφίνια μέχρι πριν λίγους μήνες τώρα τα γάντια και οι μάσκες, ως δελεαστικές μέδουσες στα μάτια θαλάσσιων ζώων, έρχονται να προσθέσουν κινδύνους. Δεν θα πρέπει επίσης να παραβλέπεται η μελέτη για πιθανούς κινδύνους για την ανθρώπινη υγεία από τα μικροπλαστικά.

Εν μέσω πανδημίας τα χρησιμοποιημένα πλαστικά προστατευτικά που παράγονται σε νοσοκομεία προωθούνται σε ειδική διαχείριση ωστόσο αυτά που παράγονται από το ευρύ κοινό γίνονται σκουπίδια που συσσωρεύονται για μέρες, ίσως και πάνω από εβδομάδα, σε ορισμένα πάρκα, πλατείες και δημόσιους χώρους, όπου αυξήθηκε λόγω περιοριστικών μέτρων η επισκεψιμότητα.  

Αν και η εντατικοποίηση των καθαρισμών και απολυμάνσεων δημόσιων χώρων βοηθά στην αντιμετώπιση του προβλήματος είναι ζητούμενο αν μπορούν να το εξαλείψουν λόγω της μεγάλης κλίμακας αυτών των ύποπτων απορριμμάτων αλλά και της έλλειψης κουλτούρας υπεύθυνης συμπεριφοράς σε μερίδα του πληθυσμού.  

Ο Γενικός Διευθυντής του ελληνικού γραφείου της Greenpeace Νίκος Χαραλαμπίδης, μιλώντας στο csrindex μας υπενθυμίζει ότι ακόμη και τα υγρά μαντηλάκια προσωπικής υγιεινής δεν είναι βιοδιασπώμενα επισημαίνοντας το μέγεθος του προβλήματος. Εν προκειμένω και οι συστάσεις κυβερνητικών στελεχών για χρήση πλαστικών μπουκαλιών εγείρει ερωτηματικά σε μερίδα ευαισθητοποιημένων πολιτών σε θέματα ανακύκλωσης και πράσινης οικονομίας. Υπάρχει πολύ μεγάλη αύξηση, όχι τόσο σε όγκο αλλά σε αριθμό προστατευτικών υλικών τα οποία οδηγούνται στις χωματερές. Κι αυτό δεν είναι απλό, αν σκεφτεί κανείς ότι η χρήση μάσκας και γαντιών θα συνεχίζεται…”, σημειώνει ο κ. Χαραλαμπίδης επισημαίνοντας τον κίνδυνο να εξανεμιστεί μέρος της προσπάθειας για την υπεύθυνη κατανάλωση και τη χρήση πλαστικών που είχε αρχίσει να φέρνει αποτέλεσμα στην περίοδο πριν την πανδημία. Η λογική του παίρνω, χρησιμοποιώ και πετάω μας πάει πίσω τονίζει επισημαίνοντας την ανάγκη να βρεθούν λύσεις. 

Δεδομένου ότι οι κανόνες που επιβάλλονται υπακούουν στις υποδείξεις των επιστημόνων θα περίμενε κανείς ότι πιθανές συστάσεις για χρήση βιοδιασπώμενων υλικών στην παραγωγή των προϊόντων που απαιτούνται για την προφύλαξη από τον ιό στο ευρύ κοινό θα έδιναν κάποιες λύσεις στο πρόβλημα, πριν αυτό λάβει μεγάλες διαστάσεις. 

Σύμφωνα με τον κ. Χαραλαμπίδη απαιτείται συντονισμός και συνδυαστικοί δρόμοι για να πάμε στο επόμενο βήμα, καθώς μπορεί να έχουν κερδηθεί συνθήματα αλλά η αλόγιστη χρήση πλαστικού μιας χρήσης δεν έχει γίνει κουλτούρα. Επομένως κι εδώ απαιτούνται σαφείς οδηγίες από την πολιτεία. 

Εν κατακλείδι, ο κ. Χαραλαμπίδης επισημαίνει ότι η πανδημία ανέδειξε τρία σημαντικά σημεία: το ρόλο της επιστήμης, τη σημασία της διεθνούς συνεργασίας αλλά και το ρόλο της βιοποικιλότητας στην υγεία και στην κλιματική κρίση.

Διαφημίσεις
Σχολιάστε

Σχολιάστε το άρθρο

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

κουφωματα pvc

ΑΠΟΨΕΙΣ