Connect with us

13# Δράση για το κλίμα

Κλιματική Αλλαγή: Είναι οι άνθρωποι κύριοι υπαίτιοι;

Ενόψει της Δευτέρας, 23 Σεπτεμβρίου, που θα πραγματοποιηθεί η Παγκόσμια Διάσκεψη Κορυφής του ΟΗΕ για το Κλίμα στη Νέα Υόρκη, παραθέτουμε στοιχεία που καταδεικνύουν ότι η Κλιματική Αλλαγή είναι μια απειλή αλλά οι επιπτώσεις της μπορούν να περιοριστούν με τη συντονισμένη δράση και κινητοποίηση όλων, από τις κυβερνήσεις και τον επιχειρηματικό κόσμο, μέχρι τους πολίτες σε κάθε γωνιά της Γης.

Της Σοφίας Εμμανουήλ semmanouil@gmail.com

Στις μέρες μας έχει εδραιωθεί η άποψη ότι η αλλαγή του κλίματος είναι μια πραγματική κατάσταση που εξελίσσεται αλλά αυτό στο οποίο υπάρχει ακόμη διχογνωμία είναι η κύρια αιτία που προκαλεί αυτή την κατάσταση. Διότι κόντρα στις κατηγορηματικές δηλώσεις επιστημόνων από όλο τον κόσμο ότι οι άνθρωποι ευθύνονται κατά κύριο λόγο για την ταχύτητα και την ένταση της Κλιματικής Αλλαγής, οι ίδιοι οι άνθρωποι δεν δείχνουν να συμφωνούν απόλυτα.

Έρευνα του YouGov έδειξε ότι η Ινδία έχει το μεγαλύτερο ποσοστό πολιτών που πιστεύουν ότι η ανθρώπινη δραστηριότητα είναι κυρίως υπεύθυνη για την αλλαγή του κλίματος (71%) ενώ στον αντίποδα (με 35%), στη Νορβηγία και στη Σαουδική Αραβία επικρατεί η άποψη ότι οι άνθρωποι δεν έχουν το μερίδιο του λέοντος στην ευθύνη αλλά είναι κι άλλοι παράγοντες, πέρα από την ανθρώπινη δραστηριότητα που πρέπει να ληφθούν υπόψη.

Όταν μιλάμε δε για απόψεις που αμφισβητούν ότι υπάρχει αλλαγή του κλίματος οι ΗΠΑ πρωταγωνιστούν, με το 6% να λέει ότι το κλίμα δεν αλλάζει και το 9% ότι αλλάζει αλλά δεν οφείλεται καθόλου σε ανθρώπους.

Σύμφωνα με τον ΟΗΕ, υπολογίζεται ότι 120 εκατομμύρια άνθρωποι θα εξωθηθούν στη φτώχεια εξαιτίας της κλιματικής αλλαγής τα επόμενα 10 χρόνια. Αυτό είναι μια κρίση που θα επηρεάσει όλους τους ανθρώπους, όπου κι αν ζούνε.

Ιστορικά η βόρεια Αμερική και η Ευρώπη είναι αυτές που μόλυναν την ατμόσφαιρα με το 50% του συνόλου του διοξειδίου του άνθρακα από την έναρξη της Βιομηχανικής Επανάστασης. Όλες οι υπόλοιπες χώρες μαζί ευθύνονται για το άλλο μισό, ενώ οι πιο φτωχές χώρες ευθύνονται το λιγότερο από όλες. Όμως, είναι οι άνθρωποι που μένουν σε αυτές τις χώρες που θα υποστούν πιο έντονα τις συνέπειες.

Τα ιστορικά δεδομένα δείχνουν ότι η υπερθέρμανση είναι πρωτοφανής τα τελευταία 2.000 χρόνια και σε επιστημονικό επίπεδο υπάρχει συναίνεση, που πιθανόν υπερβαίνει το 99%, ότι οι άνθρωποι προκαλούν το φαινόμενο. Και υπάρχουν τουλάχιστον τρεις μελέτες που δημοσιεύθηκαν στο Nature και στο Nature Geoscience που αποδεικνύουν του λόγου το αληθές. Με ιστορικά δεδομένα για την εξέλιξη της θερμοκρασίας, από δέντρα, πάγο, ιζήματα κ.ο.κ., σε όλες τις ηπείρους, διαπιστώνεται ότι ποτέ στο παρελθόν δεν είχαν καταγραφεί ακραίες συνθήκες σε πάνω από τον μισό πλανήτη.

Ιστορικά δεδομένα και έρευνα

Η μικρή Εποχή των Παγετώνων, για παράδειγμα, με έντονα καιρικά φαινόμενα, έφθασε στο ακραίο σημείο της τον 15ο αιώνα στον Ειρηνικό Ωκεανό, τον 17ο αιώνα αυτό συνέβη στην Ευρώπη και τον 19ο αιώνα σε άλλες περιοχές. Αυτές οι καταγραφές είναι σημαντικά διαφορετικές από την τάση που διαπιστώνεται από τα τέλη του 20ου αιώνα. Οι σημαντικές μεταβολές θερμοκρασίας στο μακρινό παρελθόν πιθανότατα προκλήθηκαν από ηφαιστειακές εκρήξεις. Τις τελευταίες δεκαετίες όμως σημειώνεται ασυνήθιστη αύξηση της θερμοκρασίας ως αποτέλεσμα των βιομηχανικών εκπομπών. Ανθρώπινοι παράγοντες, όπως η εξατμήσεις των αυτοκινήτων, οι καμινάδες των εργοστασίων, η αποψίλωση των δασών και άλλες πηγές αερίων του θερμοκηπίου, ευθύνονται για το υψηλό επίπεδο υπερθέρμανσης του πλανήτη.

Παρόλαυτά έρευνα του YouGov σε 30.000 άτομα από 28 χώρες αποκαλύπτει αξιοσημείωτες διαφορές στις πεποιθήσεις μεταξύ Ανατολής και Δύσης.

Οι Ινδοί, όπως αναφέρθηκε, είναι πιο σίγουροι, με ποσοστό 71%, ότι η ανθρώπινη δραστηριότητα είναι ο κύριος λόγος που το κλίμα αλλάζει. Στο 35%, οι Νορβηγοί και οι Σαουδάραβες είναι το λιγότερο πιθανό να το σκεφτούν, αν και 36% και 48% αντίστοιχα σε κάθε χώρα πιστεύουν ότι η ανθρωπότητα είναι εν μέρει υπεύθυνη για το μεταβαλλόμενο κλίμα.

Ανάλογα με τη χώρα, ένα ποσοστό από 0% έως 6% των ανθρώπων πιστεύουν ότι δεν συμβαίνει καμία αλλαγή του κλίματος και επίσης μεταξύ 1% και 9% λένε ότι συμβαίνουν οι κλιματικές αλλαγές, αλλά ότι δεν έχουν καμία σχέση με ανθρώπινη δραστηριότητα. Και στις δύο αυτές περιπτώσεις οι ΗΠΑ εμφανίζουν τα υψηλότερα ποσοστά. Οι περισσότεροι αναμένουν ότι η κλιματική αλλαγή θα έχει μεγάλο ή μέτριο αντίκτυπο στη ζωή τους.

Οι άνθρωποι στις χώρες της Μέσης Ανατολής πιστεύουν περισσότερο από τους πολίτες της Δύσης ότι η κλιματική αλλαγή θα έχει μεγάλο αντίκτυπο στη ζωής τους. Για παράδειγμα, ενώ το 75% των Φιλιππινέζων και το 65% των Καταριανών προβλέπουν αλλαγές στη ζωή τους, στην Ευρώπη πιο ανήσυχοι είναι οι Ισπανοί, σε ένα ποσοστό μόλις 32%. Τα σκανδιναβικά κράτη από την άλλη μεριά δείχνουν να ανησυχούν ελάχιστα για την διατάραξη της ζωής τους από την κλιματική αλλαγή, με ποσοστά που κυμαίνονται από 10% έως 14%.

Διαβάστε επίσης: 5 προσωπικότητες μιλούν για την διοίκηση της Βιωσιμότητας

Στην πραγματικότητα, πολλοί πιστεύουν ότι ορισμένα από τα χειρότερα σενάρια είναι πλέον πιθανά. Η πλειοψηφία πιστεύει ότι η αλλαγή του κλίματος θα έχει ως αποτέλεσμα σοβαρές ζημίες στην παγκόσμια οικονομία, άνοδο της στάθμης της θάλασσας, μαζική μετακίνηση ανθρώπων από ορισμένα μέρη του κόσμου σε άλλα και πολέμους.

Τα αποτελέσματα είναι μικτά όταν πρόκειται για το ενδεχόμενο η αλλαγή του κλίματος να οδηγήσει σε έναν νέο Παγκόσμιο Πόλεμο ή σε μια ανθρώπινη εξαφάνιση. Και πάλι όμως τα δυτικά κράτη είναι λιγότερο πιθανό να προβλέψουν έναν νέο Παγκόσμιο Πόλεμο ή μια ανθρώπινη εξαφάνιση. Το σημαντικό είναι ότι οι άνθρωποι πιστεύουν πως δεν είναι αργά για να τα σταματήσουμε την κλιματική αλλαγή αρκεί να υπάρξει συστηματική δράση. Αυτό λέει η πλειοψηφία, από το χαμηλό 50% στις ΗΠΑ έως το υψηλό 82% στην Ισπανία. Οι Φινλανδοί και οι Σουηδοί πάντως πιστεύουν ότι οι χειρότερες επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής μπορούν να αποφευχθούν απλώς διατηρώντας την τρέχουσα πορεία (21%), ενώ οι Ινδοί εμφανίζουν το υψηλότερο ποσοστό (22%) όταν εξετάζεται η πιθανότητα να μην μπορεί να γίνει τίποτα για να αποφευχθεί το χειρότερο σενάριο.

Σε 24 από τις 28 χώρες που συμμετείχαν στην έρευνα, η επιβράδυνση του ρυθμού με τον οποίο καταναλώνουμε πόρους προκρίνεται ως το καλύτερο μέσο με το οποίο μπορούμε να καταπολεμήσουμε την αλλαγή του κλίματος, σε αντίθεση με την αξιοποίηση της τεχνολογικής καινοτομίας, που εκτιμάται ότι μπορεί να συνεισφέρει λιγότερο. Επίσης στις περισσότερες χώρες υπάρχει η πεποίθηση ότι “το κράτος θα μπορούσε να κάνει περισσότερα” για να αντιμετωπίσει την αλλαγή του κλίματος.

Η εκστρατεία της Greta Thunberg

Εν κατακλείδι, η αλλαγή του κλίματος δεν ήταν ποτέ τόσο ξεκάθαρη στη δημόσια συνείδηση όπως είναι σήμερα. Ενδεικτική είναι η εκστρατεία της Greta Thunberg, η οποία θα μιλήσει στη διάσκεψη κορυφής του ΟΗΕ για το κλίμα. Πρόκειται για την 16χρονη ακτιβίστρια από τη Σουηδία η οποία πέρυσι τον Αύγουστο, σε ηλικία 15 ετών, άφηνε κάθε Παρασκευή το σχολείο για να διαδηλώνει έξω από το σουηδικό κοινοβούλιο πιέζοντας για ισχυρότερη δράση για το κλίμα. Σύντομα, άλλοι μαθητές ακολούθησαν με παρόμοιες διαμαρτυρίες και σήμερα ξεπερνούν το ένα εκατομμύριο. Έτσι αναπτύχθηκε ένα απεργιακό κίνημα για την κλιματική αλλαγή με την ονομασία Fridays for Future (Παρασκευές για το Μέλλον).

Η Διεθνής Αμνηστία επέλεξε φέτος να δώσει το Βραβείο Πρέσβειρας Συνείδησης, την κορυφαία τιμητική διάκριση της οργάνωσης για ανθρώπους που έχουν επιδείξει ηγετικά προσόντα και θάρρος να υπερασπιστούν τα ανθρώπινα δικαιώματα, στην Greta Thunberg, και το μαθητικό κίνημα Fridays for Future, το οποίο έχει οπαδούς και στην Ελλάδα.

Η χώρα μας συμμετέχει στην εβδομάδα των μαθητικών κινητοποιήσεων για την αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης, από τις 20 έως τις 27 Σεπτεμβρίου 2019, με σημείο αναφοράς τη Διάσκεψη του ΟΗΕ για το Κλίμα στις 23 Σεπτεμβρίου στη Νέα Υόρκη.

Μάλιστα οι 31 οργανώσεις της “Συμμαχίας για το κλίμα”, ανταποκρινόμενες στο κάλεσμα των μαθητριών/ών σε γενική απεργία στις 27 Σεπτεμβρίου 2019 και ώρα 12.00 μμ στην πλατεία Συντάγματος στην Αθήνα και σε άλλες περιοχές της χώρας, θα συμμετέχουν μαζικά για να ενώσουν δυνάμεις με το παγκόσμιο κίνημα μαθητριών/ών, πολιτών, σωματείων και λοιπών ομάδων που απαιτούν από τις κυβερνήσεις τους να αναλάβουν άμεση δράση για την αναχαίτιση της κλιματικής κρίσης και την υιοθέτηση πολιτικών που θα διατηρήσουν την πλανητική θερμοκρασία στα πιο βιώσιμα επίπεδα του +1,5°C.

Σκοπός αυτής της ιστοσελίδας είναι να αναδείξει τις δράσεις των εταιρειών που έχουν επενδύσει στην Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη. Να παρουσιάζει τις δράσεις τους, τις απόψεις τους αλλά και τις κυβερνητικές και Ευρωπαϊκές οδηγίες που κατά καιρούς προστίθενται. Η βιώσιμη ανάπτυξη τόσο της κοινωνίας όσο και του ιδιωτικού επιχειρείν είναι υπόθεση όλων μας. Από τα εκπαιδευτικά ιδρύματα μέχρι τις διοικήσεις των επιχειρήσεων και από τα αρμόδια υπουργεία μέχρι τα διοικητικά συμβούλια των τοπικών κοινοτήτων.

Περισσότερα
Διαφημίσεις
Σχολιάστε

Σχολιάστε το άρθρο

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

12# Υπεύθυνη Κατανάλωση & Παραγωγή

ΠΛΑΣΤΙΚΑ: Γιατί δεν προωθείται ευρωπαϊκή συμφωνία “αλά λιγνίτη”

Η τρέχουσα συγκυρία αναδεικνύει τα προϊόντα μιας χρήσης πολύ χρήσιμα για την προστασία απέναντι στον Covid-19 αλλά καθώς την ίδια ώρα ωριμάζει η συζήτηση για την κατάργηση ορισμένων πλαστικών μίας χρήσης ανδύονται ερωτήματα σχετικά με το ποια υλικά θα αντικαταστήσουν αυτά που αποσσύρονται, ποια προϊόντα θα είναι διαθέσιμα στο μέλλον για να καλύψουν αυστηρά πρωτόκολλα υγιεινής, με ποιες πιστοποιήσεις – αφού ακόμη κι ένα χάρτινο προϊόν εάν έχει επίστρωση πολυμερούς 1% θεωρείται πλαστικό μιας χρήσης και εν τέλει ποιες θα είναι οι συστάσεις στο ευρύ κοινό ώστε να μετριαστεί η επίπτωση στο περιβάλλον από επαναχρησιμοποιούμενα προϊόντα που θα απαιτούν μεγαλύτερη κατανάλωση φυσικών πόρων όπως το νερό και μεγαλύτερη χρήση απορυπαντικών; 

Της Σοφίας Εμμανουήλ (semmanouil@gmail.com)

Η διαβούλευση για την ευρωπαϊκή Οδηγία 2019/904 που προωθεί κυκλικές προσεγγίσεις και μη τοξικά επαναχρησιμοποι­ήσιμα προϊόντα, η οποία είναι σε εξέλιξη προκειμένου να ενταχθεί στην εθνική νομοθεσία, θα μπορούσε ίσως να αποτελέσει τη βάση για την ενίσχυση της κουλτούρας ανακύκλωσης στη χώρα μας και στον τομέα των πλαστικών αλλά φαίνεται να εξελίσσεται σε μια μετωπική σύγκρουση των εμπλεκομένων πλευρών αφήνοντας μικρά περιθώρια προσδοκιών για ουσιαστική συνεισφορά της βιομηχανίας πλαστικών τόσο στην στροφή της οικονομίας στο κυκλικό μοντέλο όσο και στην τρέχουσα, κρίσιμη φάση επανεκκίνησης.

Σύμφωνα με το άρθρο 4 (§1) της Οδηγίας 2019/904, θα πρέπει να ληφθούν μέτρα για να επιτευχθεί η μείωση της κατανάλωσης για τα πλαστικά (κυπελάκια ποτών μίας χρήσης και πλαστικούς περιέκτες τροφίμων μίας χρήσης). 

Η βιομηχανία πλαστικών απέναντι στη συγκεκριμένη απαίτηση της Οδηγίας απαντά ότι η αποτελεσματικότερη λύση είναι η αύξηση της ανακύκλωσης των πλαστικών, καθώς έχουν μειωμένο αποτύπωμα διοξειδίου του άνθρακα έπειτα από την ανακύκλωση, σε σχέση με τα υλικά όπως το γυαλί και το χαρτί.

Προτείνει δηλαδή τα ποτήρια και τα σκεύη από ΡΕΤ να εξαιρεθούν τελείως από τις μειώσεις, δεδομένου ότι είναι ευρέως ανακυκλώσιμα, τόσο με μηχανική όσο και με χημική ανακύκλωση. Επίσης, είναι αυτά που έχουν τα πιο έγκυρα πιστοποιητικά επαφής με τρόφιμα, μετά την ανακύκλωση (πιστοποιητικά EFSA και FDA).

Ένα άλλο θέμα είναι ότι η κατανάλωση των προϊόντων της βιομηχανίας πλαστικών έχει ήδη μειωθεί σημαντικά και περαιτέρω μείωση θα απειλήσει άμεσα τη βιωσιμότητα των εταιρειών, όπως αναφέρουν οι επιχειρηματίες. Την ίδια στιγμή έχει αυξηθεί η κατανάλωση των χάρτινων ποτηριών με επίστρωση πλαστικών έχοντας υπερκαλύψει τη μείωση των πλαστικών. 

Επιπλέον η βιομηχανία επισημαίνει ότι τα εναλλακτικά υλικά, θα πρέπει να είναι φιλικότερα προς το περιβάλλον συγκριτικά με τα πλαστικά και η σωστή διαδικασία επιλογής τους είναι η ανάλυση του κύκλου ζωής του προϊόντος (LCA). Ο Σύνδεσμος Βιομηχανιών Πλαστικών Ελλάδος (Σ.Β.Π.Ε.) ζητεί να αποτυπωθεί με ακρίβεια ο όγκος των συνολικών πλαστικών που καταναλώνονται στην χώρα μας και κυρίως τα απόβλητα και ανά κατηγορία πλαστικού, καθώς και να δοθούν τα ακριβή στοιχεία για τις συνολικές ποσότητες των Αστικών Στερεών Αποβλήτων στην επικράτεια και την περιεκτικότητα τους σε πλαστικό. Όπως επισημαίνουν παράγοντες της αγοράς η διαλογή στην πηγή είναι πολύ σημαντική γιατί έτσι θα είναι λιγότερες οι απαιτήσεις στις μονάδες επεξεργασίας αποβλήτων. Απαιτείται δηλαδή εκσυγχρονισμός όλων των ΚΔΑΥ για τον ολοκληρωμένο και σωστό διαχωρισμό των υλικών και θα πρέπει να γίνει η ποσοτικοποίηση των αποβλήτων – τι εισέρχεται και τι εξέρχεται – και όλα θα πρέπει να συνδέονται με την αλυσίδα αξίας.

Με βάση το άρθρο 5 της Οδηγίας θα πρέπει να απαγορευτεί η διάθεση στην αγορά για τα εξής πλαστικά προϊόντα μιας χρήσης: περιέκτες τροφίμων & ποτών και κυπελάκια από διογκωμένο πολυστυρένιο (τύπου φελιζόλ), κυπελάκια από διογκωμένο πολυστυρένιο, πιάτα, αχαιροπίρουνα, καλαμάκια, αναδευτήρες ποτών, μπατονέτες και ξυλάκια για μπαλόνια. 

Η βιομηχανία απαντά ότι για τα καλαμάκια δεν υπάρχει, μέχρι στιγμής, κανένα υποκατάστατο που να μπορεί να παραχθεί στην Ελλάδα. Το PLA, το οποίο εμφανίζεται σαν υποκατάστατο, δεν εμπίπτει στην κατηγορία που επιτρέπει η Οδηγία. Τα χάρτινα με επίστρωση πλαστικού εμπίπτουν όλα στην Οδηγία. Τα σκέτα χάρτινα, χωρίς επίστρωση πλαστικού, είναι τα μόνα που μπορούν να χρησιμοποιηθούν. Και σχεδόν το ίδιο ισχύει για τα μαχαιροπήρουνα και πιάτα μιας χρήσης.

Γι’ αυτό προτείνεται αντικατάσταση με πλαστικά πολλαπλών χρήσεων, αλλά πρέπει να είναι πιστοποιημένα από επίσημο Οργανισμό, για χρήση από 20 φορές και πάνω.

Είναι γεγονός ότι το πλαστικό δεν μπορεί να αντικατασταθεί εύκολα από τις συσκευασίες τροφίμων. Ο Χρίστος Παπάζογλου, Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος των εταιρειών Macpac ΑΕΒΕ και Prepac ΑΕΒΕ, ο οποίος συμμετέχει στην διαβούλευση για τα πλαστικά, εξηγεί στο csrindex ότι αυτό συμβαίνει διότι “το πλαστικό συνδυάζει χαρακτηριστικά τα οποία είναι πολύ δύσκολο να βρεθούν σε άλλο υλικό:

1. Είναι πολύ φθηνό

2. Τα περισσότερα πλαστικά συσκευασιών ανακυκλώνονται με μηχανική ανακύκλωση. Αυτά που δεν είναι δυνατό να ανακυκλωθούν με μηχανική ανακύκλωση, θα ανακυκλώνονται πολύ πολύ σύντομα, με χημική ανακύκλωση – πρακτική που έχει ήδη αρχίσει

3. Προστατεύουν τα τρόφιμα, αλλά το κυριότερο, επεκτείνουν τον χρόνο ζωής τους κι έτσι, μειώνουν την απόρριψη τροφίμων

4. Αντίστοιχα υλικά που να δίνουν τετοια χαρακτηριστικά, είναι πανάκριβα ή έχουν πολύ μεγαλύτερο γενικό περιβαλλοντικό κόστος από ό, τι τα πλαστικά (βάσει των υπαρχόντων αναλύσεων LCA). Π.χ. το χαρτί, το οποίο είναι εμποτισμένο με πολυμερή, αφενός μεν, δεν ανακυκλώνεται εύκολα, αφετέρου έχει χειρότερο LCA profile από ό, τι το πλαστικό”.

Για να απαλλαγούμε από τα σκουπίδια που δεν ανακυκλώνονται αξιοποιώντας την τεχνογνωσία και τις υποδομές της βιομηχανίας η μόνη λύση είναι η καύση με ανάκτηση ενέργειας, όπως σημειώνει ο κ. Παπάζογλου, που προσθέτει ότι “για να γλιτώσουμε από τα σκουπίδια και να βοηθήσουμε και τη βιομηχανία πρέπει:

Α.  Να ενταθεί η προσπάθεια για μηχανική ανακύκλωση (έχει ξεκινήσει αλλά έχει εφαρμοστεί μόνο ένα πολύ μικρό ποσοστό των μέτρων που έχουμε ζητήσει).

Β.  Να έρθει επιτέλους, στην Ελλάδα με επενδύσεις η χημική ανακύκλωση

Γ.  Καύση με ανάκτηση ενέργειας για τα ιατρικά απόβλητα και για ό, τι είναι αδύνατο να ανακυκλωθεί.  Κυρίως χαρτί με ενσωματωμένο πλαστικό”.

Ρωτήσαμε τον κ. Παπάζογλου τι μέτρα λαμβάνονται για υγιεινή και ασφάλεια, στις γραμμές παραγωγής και στις διαδικασίες μέχρι το τελικό προϊόν. Όπως μας εξηγεί “στην Ευρώπη έχουμε την EFSA (European Food Safety Association), αντίστοιχη της αμερικάνικης FDA. Σύμφωνα λοιπόν, με την EFSA, έχουμε τα εξής: Τον Κανονισμό 10/2011, ο οποίος είναι light και προβλέπει συνεξέλαση με το σύστημα ΑΒΑ (τα 2 εξωτερικά στρώματα παρθένο υλικό και το κεντρικό στρώμα ανακυλωμένο). Αυτός ο Κανονισμός ναι μεν είναι χρήσιμος, αλλά τώρα πια, δεν είναι αποδεκτός από την EFSA, η οποία πλέον δίνει έγκριση μόνο με τον Κανονισμό 282/2008, ο οποίος προβλέπει τεχνολογία solid state polymerization (SSP)”.

Τα πιστοποιητικά

Μιλώντας για τα πιστοποιητικά σημειώνει ότι μέχρι πριν από λίγα χρόνια, η EFSA δεν έδινε κανένα πιστοποιητικό καταλληλότητας. Τώρα πλέον, τόσο η EFSA όσο και το FDA δίνουν non-objection letter που ισοδυναμεί με πιστοποιητικό καταλληλότητας και αφορά μόνο την τεχνολογία SSP.  Είναι μια εξαιρετικά πολύπλοκη διαδικασία, η οποία μας εξασφαλίζει ότι δεν μεταναστεύουν, μέσω του πλαστικού, στα τρόφιμα, ύποπτα υλικά για καρκινογένεση. Αυτή τη στιγμή, υπάρχει άδεια της EFSA μόνο για το RPET. Για το ΡΡ και το PS υπάρχουν οι τεχνολογίες, αλλά είναι πιο όψιμες από αυτές του ΡΕΤ και δεν έχει ακόμη ξεκαθαρίσει η πολιτική της EFSA. Αυτό θα γίνει τα επόμενα 1-2 χρόνια”. 

Τονίζει επίσης ότι μέχρι στιγμής, άδεια για RPET μπορεί να πάρει κάποιος μόνο με τεχνολογία SSP, η οποία είναι μια πολύ επίπονη διαδικασία και στην Ελλάδα υπάρχει μόνο μια εταιρεία που έχει τέτοιο πιστοποιητικό (πρόκειται για την RECO Kavala ΑΒΕΕ) και χρειάστηκαν 4 χρόνια για να το αποκτήσει. 

Πάντως δεν έχουν αναβαθμιστεί ακόμη κάποια ιδιαίτερα μέτρα/πρωτόκολλα λόγω της πανδημίας στον κλάδο ενώ τα στοιχεία δείχνουν ότι αυτή την περίοδο η ζήτηση στα πλαστικά μιας χρήσης γενικά, έχει μειωθεί κατά 80%. “Αυτή η ζήτηση ανεβαίνει σταδιακά, όσο φτιάχνει ο καιρός και αίρονται τα μέτρα”, προσθέτει ο κ. Παπάζογλου.

Δεν υπάρχουν “υποκατάστατα”

Εν όψει της εφαρμογής των αποφάσεων της κυβέρνησης για κατάργηση ορισμένων πλαστικών μιας χρήσης η βιομηχανία πλαστικών βρίσκεται σε αναβρασμό έχοντας να αντιμετωπίσει κρίσιμα ζητήματα, όπως για παράδειγμα το γεγονός ότι δεν υπάρχουν βιοπλαστικά που να μπορούν να αντικαταστήσουν τα πλαστικά μιας χρήσης. Σύμφωνα με τον κ. Παπάζογλου “ό,τι υπάρχει, περιλαμβάνεται στην Οδηγία σα να είναι πλαστικό. Όπως επίσης, μέσα στην Οδηγία περιλαμβάνονται και τα χάρτινα σκεύη που είναι εμποτισμένα με πλαστικό. Η Οδηγία λέει ότι, έστω και 1% πολυμερές να υπάρχει μέσα σε χάρτινο προϊόν, αυτό θεωρείται σαν πλαστικό μιας χρήσης. Πρόσφατα, η εταιρεία Rambol, που έχει αναλάβει τις διευκρινίσεις της Οδηγίας, το τονίζει αυτό, με μεγάλη έμφαση. Για να γίνει ένα βιοπλαστικό αποδεκτό από την Οδηγία (και να μην υπάγεται στις διατάξεις της Οδηγίας περί μειώσεων, κλπ.) πρέπει να χαρακτηριστεί από την ΕΕ σαν natural polymer. Π.χ. το PLA που νομίζουν πολλοί ότι είναι το βιοπλαστικό του μέλλοντος, κατηγορηματικά δεν θεωρείται και δεν είναι natural polymer κι επομένως, εντάσσεται στην Οδηγία. Επομένως, λύσεις αντικατάστασης από τις υπάρχουσες βιομηχανίες και με τα υπάρχοντα μηχανήματα, είναι ελάχιστες”.

Απαντώντας σε ερώτημα σχετικά με την επένδυση της βιομηχανίας πλαστικών σε νέα προϊόντα και τεχνολογίες σημειώνει χαρακτηριστικά ότι το μόνο που μπορεί να κάνει κανείς, με επενδύσεις, είναι να κατασκευάσει προϊόντα τα οποία δεν θα υπάγονται στην Οδηγία. “Υπάρχουν τέτοια, αλλά με τίποτε δεν μπορούν να καλύψουν τον όγκο της σημερινής παραγωγής των πλαστικών μιας χρήσης”, τονίζει για να προσθέσει ότι υπάρχουν ελάχιστες δυνατότητες για νέα προϊόντα και καινοτομία, φέρνοντας ως παράδειγμα τις μάσκες μιας χρήσης που παρασκευάζονται από μια συγκεκριμένη εταιρεία. Αυτές όμως, οι ευκαιρίες δεν είναι πολλές.

Πάντως σύμφωνα με τον κ. Παπάζογλου μια καινοτομία που θα μπορούσε να γίνει και να αλλάξει το τοπίο ίσως, είναι το RPET, λόγω της ευρείας δυνατότητας μηχανικής και χημικής ανακύκλωσης. Και κυρίως, επειδή μπορεί να έχει το πιστοποιητικό EFSA.

Εν κατακλείδι, αναφορικά με την θέση του κλάδου απέναντι σε μια δυνητική ευρωπαϊκή συμφωνία για τα πλαστικά αντίστοιχη με αυτήν για τον λιγνίτη, ο κ. Παπάζογλου (που μας παραπέμπει στις τελικές προτάσεις του ΣΒΠΕ στο Υπουργείο σχετικά με τη σύνταξη της ελληνικής Οδηγίας που θα στηρίζεται στην ευρωπαϊκή) μεταφέροντας την προσωπική του άποψη σημειώνει: “δε νομίζω ότι θα γίνει κάτι τέτοιο όπως στο λιγνίτη, παρόλο που το ζητάμε και είναι δίκαιο να γίνει κάτι τέτοιο, διότι η κυβέρνηση φαίνεται να επιλέγει να τιμωρήσει ουσιαστικά, τη βιομηχανία πλαστικών και να την οδηγήσει σταδιακά εντός 5ετίας σε έναν αργό κι επώδυνο θάνατο…”.

Περισσότερα

12# Υπεύθυνη Κατανάλωση & Παραγωγή

«Πράσινες» συμβουλές για το σπίτι από την LG

Η αλλαγή μικρών καθημερινών συνηθειών μπορεί εύκολα να αποτελέσει έναυσμα για να υιοθετήσει ο καθένας μία πιο «πράσινη» και οικολογική κατεύθυνση.

Στο πλαίσιο αυτό, η LG προτείνει απλές λύσεις για το σπίτι, που μπορούν να αλλάξουν σημαντικά το περιβαλλοντικό αποτύπωμα κάθε νοικοκυριού.

Είναι σαφές, ότι η σύγχρονη τεχνολογία οικιακών συσκευών μπορεί να συμβάλλει στην εξοικονόμηση ενέργειας και την προστασία του περιβάλλοντος, προσφέροντας παράλληλα ένα υψηλό επίπεδο άνεσης για τους καταναλωτές. Ταυτόχρονα όμως, είναι στο χέρι του καθενός να προστατεύει το περιβάλλον στο οποίο ζει και στο οποίο θα ζήσουν οι επόμενες γενιές. Παρακάτω κάποια μικρά και εύκολα tips: 

Μείωση της θέρμανσης κατά 1 βαθμό κελσίου.  Στην μείωση της κατανάλωσης ενέργειας μπορούν να συμβάλλουν αισθητά τα κλιματιστικά της LG αφού μέσω της λειτουργίας Active Energy Control ελέγχεται το επίπεδο κατανάλωσης ενέργειας επιτυγχάνοντας σημαντική εξοικονόμηση. 

Προτιμήστε ενεργειακά αποδοτικές οικιακές συσκευές με eco-friendly τεχνολογίες. Για παράδειγμα, τα περισσότερα πλυντήρια ρούχων και πλυντήρια στεγνωτήρια της LG διαθέτουν τεχνολογία ECO Hybrid για εξοικονόμηση νερού ενώ οι ψυγειοκαταψύκτες με Γραμμικό Συμπιεστή Inverter διαθέτουν Α+++ 40% ενεργειακή απόδοση και 32% εξοικονόμηση ενέργειας. 

Σωστή διαχείριση των απορριμμάτων. Η οργάνωση της ανακύκλωσης και η επιλογή χρήσης ανακυκλώσιμων υλικών μπορεί εύκολα να ενσωματωθεί στην καθημερινότητα και να γίνει ένας νέος τρόπος ζωής. Γι’ αυτό η LG, στο πλαίσιο της ‘πράσινης’ στρατηγικής της, ‘Καινοτομία για έναν Καλύτερο Πλανήτη’, αυξάνει τη χρήση ανακυκλώσιμων υλικών και βελτιώνει τον σχεδιασμό για εύκολη αποσυναρμολόγηση. 

Μείωση της χρήσης πλαστικού. Η χρήση προϊόντων από ανακυκλωμένα υλικά, αποτελεί σημαντικό παράγοντα στη μείωση χρήσης πλαστικού. Έτσι, η LG εφαρμόζει μειωμένη κατανάλωση πόρων χρησιμοποιώντας ανακυκλωμένα υλικά στα προϊόντα της. Επίσης, την εποχή αυτή που οι διαδικτυακές αγορές βρίσκονται στο επίκεντρο, είναι μια καλή ευκαιρία να αποφευχθεί μεγάλος όγκος πλαστικού, που σε διαφορετική περίπτωση θα χρησιμοποιούνταν για τις φυσικές αγορές.

Σωστή συντήρηση και τακτικός καθαρισμός του ψυγείου. Αυτές οι δύο συνήθειες μπορούν να συμβάλλουν σημαντικά στην εξοικονόμηση ενέργειας αν αναλογιστεί κανείς ότι ένα στρώμα πάγου πάχους 5 χιλιοστών στην κατάψυξη μπορεί να αυξήσει κατά 30% την κατανάλωση ρεύματος. Χάρη στον εργονομικό σχεδιασμό των λύσεων ψύξης της LG, διευκολύνεται ακόμη περισσότερο ο καθαρισμός του εσωτερικού χώρου του ψυγείου.

Στόχος της LG είναι να βοηθήσει τους καταναλωτές να ακολουθήσουν έναν υγιή και συνδεδεμένο τρόπο ζωής, δημιουργώντας προϊόντα τελευταίας τεχνολογίας με γνώμονα τις περιβαλλοντικές αλλαγές. Παράλληλα, σχεδιάζει να αναπτύξει πρωτοβουλίες οι οποίες βάζουν την υγεία του πλανήτη σε προτεραιότητα, όπως οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και τα ηλεκτρικά οχήματα.

Περισσότερα

13# Δράση για το κλίμα

Η πανδημία του Covid-19 και του …πλαστικού

Προστατευτικός εξοπλισμός όπως γάντια και μάσκες, σακούλες, νάιλον ενδύματα και καλύμματα μιας χρήσης παράγονται σε τεράστιους όγκους κάθε μέρα, σχεδόν σε όλες τις χώρες του κόσμου και απορρίπτονται την ίδια μέρα, συχνά ανεξέλεγκτα. Το ερώτημα που τίθεται είναι αν ο Covid-19 μας απομακρύνει από τους στόχους της κυκλικής οικονομίας.

Της Σοφίας Εμμανουήλ (semmanouil@gmail.com)

Η αύξηση της παραγωγής πλαστικών για τις ανάγκες των εθνικών συστημάτων υγείας, στη μάχη κατά του Covid-19 αλλά και τα μέτρα προστασίας που έχουν θεσπίσει οι κυβερνήσεις επιβάλλοντας υποχρεωτικά ή προαιρετικά τη χρήση προστατευτικών από τους πολίτες είναι όλα αναγκαία. Αλλά εγείρουν προκλήσεις. Από τη μία μεριά έχουμε τον κίνδυνο της μόλυνσης από γάντια και μάσκες που απορρίπτονται με ανευθυνότητα σε δρόμους, πάρκα και πεζοδρόμια και από την άλλη έχουμε την αύξηση της ρύπανσης από πλαστικό, ένα θέμα για το οποίο έχουν δρομολογηθεί μέτρα. Μάλιστα η χώρα μας, σε συνέχεια της Ευρωπαϊκής Οδηγίας 2019/904, η οποία τέθηκε σε εφαρμογή τον Ιούλιο του 2019, έχει θέσει στόχο το 2021 να καταργήσει επτά κατηγορίες πλαστικών προϊόντων μιας χρήσης: καλαμάκια, αναδευτήρες, μαχαιροπίρουνα, πιάτα, οξοβιοδιασπώμενα πλαστικά, δοχεία φαγητού και ποτών από διογκωμένη πολυστερίνη (EPS) και πλαστικά στηρίγματα, που προσαρτώνται και στηρίζουν μπαλόνια. 

Η πανδημία αλλάζει κατά κάποιον τρόπο τα δεδομένα. Για παράδειγμα, καθώς τα γάντια και τα προστατευτικά απορρίπτονται οπουδήποτε, η βροχή τα παρασύρει και πιθανά ύποπτα στοιχεία οδεύουν στο αποχετευτικό δίκτυο. Υπό αυτό το πρίσμα αναπτύσσονται ανησυχίες για υποβάθμιση του υδροφόρου ορίζοντα και των θαλασσών ενώ γίνεται επίκαιρη η συζήτηση για το κατά πόσο η συγκυρία ευνοεί την ικανοποίηση των στόχων για μείωση της χρήσης πλαστικού και περιορισμό της ρύπανσης στους ωκεανούς, όπου καταλήγουν μεγάλες ποσότητες πλαστικού.

Σημειώνεται ότι κάθε μέρα περίπου 8 εκατομμύρια τεμάχια πλαστικά ρυπαίνουν τους ωκεανούς μας. Υπάρχουν περίπου 5,25 τρισεκατομμύρια μακρο και μικροπλαστικά που επιπλέουν στον ανοιχτό ωκεανό και ζυγίζουν έως 269.000 τόνους. Ο όγκος αυτός θα αυξάνεται όσο αυξάνονται τα απορρίμματα μασκών και γαντιών κι αν η πλαστική σακούλα ήταν απειλή για θαλάσσιες χελώνες και δελφίνια μέχρι πριν λίγους μήνες τώρα τα γάντια και οι μάσκες, ως δελεαστικές μέδουσες στα μάτια θαλάσσιων ζώων, έρχονται να προσθέσουν κινδύνους. Δεν θα πρέπει επίσης να παραβλέπεται η μελέτη για πιθανούς κινδύνους για την ανθρώπινη υγεία από τα μικροπλαστικά.

Εν μέσω πανδημίας τα χρησιμοποιημένα πλαστικά προστατευτικά που παράγονται σε νοσοκομεία προωθούνται σε ειδική διαχείριση ωστόσο αυτά που παράγονται από το ευρύ κοινό γίνονται σκουπίδια που συσσωρεύονται για μέρες, ίσως και πάνω από εβδομάδα, σε ορισμένα πάρκα, πλατείες και δημόσιους χώρους, όπου αυξήθηκε λόγω περιοριστικών μέτρων η επισκεψιμότητα.  

Αν και η εντατικοποίηση των καθαρισμών και απολυμάνσεων δημόσιων χώρων βοηθά στην αντιμετώπιση του προβλήματος είναι ζητούμενο αν μπορούν να το εξαλείψουν λόγω της μεγάλης κλίμακας αυτών των ύποπτων απορριμμάτων αλλά και της έλλειψης κουλτούρας υπεύθυνης συμπεριφοράς σε μερίδα του πληθυσμού.  

Ο Γενικός Διευθυντής του ελληνικού γραφείου της Greenpeace Νίκος Χαραλαμπίδης, μιλώντας στο csrindex μας υπενθυμίζει ότι ακόμη και τα υγρά μαντηλάκια προσωπικής υγιεινής δεν είναι βιοδιασπώμενα επισημαίνοντας το μέγεθος του προβλήματος. Εν προκειμένω και οι συστάσεις κυβερνητικών στελεχών για χρήση πλαστικών μπουκαλιών εγείρει ερωτηματικά σε μερίδα ευαισθητοποιημένων πολιτών σε θέματα ανακύκλωσης και πράσινης οικονομίας. Υπάρχει πολύ μεγάλη αύξηση, όχι τόσο σε όγκο αλλά σε αριθμό προστατευτικών υλικών τα οποία οδηγούνται στις χωματερές. Κι αυτό δεν είναι απλό, αν σκεφτεί κανείς ότι η χρήση μάσκας και γαντιών θα συνεχίζεται…”, σημειώνει ο κ. Χαραλαμπίδης επισημαίνοντας τον κίνδυνο να εξανεμιστεί μέρος της προσπάθειας για την υπεύθυνη κατανάλωση και τη χρήση πλαστικών που είχε αρχίσει να φέρνει αποτέλεσμα στην περίοδο πριν την πανδημία. Η λογική του παίρνω, χρησιμοποιώ και πετάω μας πάει πίσω τονίζει επισημαίνοντας την ανάγκη να βρεθούν λύσεις. 

Δεδομένου ότι οι κανόνες που επιβάλλονται υπακούουν στις υποδείξεις των επιστημόνων θα περίμενε κανείς ότι πιθανές συστάσεις για χρήση βιοδιασπώμενων υλικών στην παραγωγή των προϊόντων που απαιτούνται για την προφύλαξη από τον ιό στο ευρύ κοινό θα έδιναν κάποιες λύσεις στο πρόβλημα, πριν αυτό λάβει μεγάλες διαστάσεις. 

Σύμφωνα με τον κ. Χαραλαμπίδη απαιτείται συντονισμός και συνδυαστικοί δρόμοι για να πάμε στο επόμενο βήμα, καθώς μπορεί να έχουν κερδηθεί συνθήματα αλλά η αλόγιστη χρήση πλαστικού μιας χρήσης δεν έχει γίνει κουλτούρα. Επομένως κι εδώ απαιτούνται σαφείς οδηγίες από την πολιτεία. 

Εν κατακλείδι, ο κ. Χαραλαμπίδης επισημαίνει ότι η πανδημία ανέδειξε τρία σημαντικά σημεία: το ρόλο της επιστήμης, τη σημασία της διεθνούς συνεργασίας αλλά και το ρόλο της βιοποικιλότητας στην υγεία και στην κλιματική κρίση.

Περισσότερα

Ετικέτες

Εγγραφή στο Newsletter

ΑΠΟΨΕΙΣ