Οι αγρότες ως καταλύτης στην αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης

Διαμορφώνουμε ένα νέο αναπτυξιακό μοντέλο με βιώσιμη αντίληψη, σεβασμό στο περιβάλλον, με τον πρωτογενή τομέα σε ρόλο πρωταγωνιστή, σύμφωνα με τον Σπ. Λιβανό.
apples, fruits, farm-1004886.jpg

Της Σοφίας Εμμανουήλ (semmanouil@gmail.com)

Oι επαγγελματίες της πρωτογενούς παραγωγής έχουν κομβικό ρόλο στο νέο μοντέλο βιώσιμης ανάπτυξης της οικονομίας όχι μόνο διότι μπορούν να συνεισφέρουν στην εξοικονόμηση πόρων και στη μείωση του αποτυπώματος άνθρακα αλλά και διότι αποτελούν τον πιο ευάλωτο τομέα της οικονομίας σε συγκυρίες ακραίων φυσικών φαινομένων και καταστροφών.

Με αυτή την άποψη φαίνεται να συμφωνεί ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Σπήλιος Λιβανός, ο οποίος σε ομιλία του στο 6ο Energy Transition Symposium, υπογράμμισε ότι η κλιματική αλλαγή, που πλέον έχει λάβει τη μορφή της κλιματικής κρίσης, αποτελεί μία ρεαλιστική απειλή, ένα υπαρξιακό πρόβλημα, που δεν αφήνει περιθώρια εφησυχασμού.

Κανένας μας δεν δικαιούται να μένει αδρανής. Δεν είναι πλέον μόνο τα στοιχεία της επιστημονικής κοινότητας, αλλά και τα συνεχώς αυξανόμενα σε συχνότητα και ένταση καταστροφικά καιρικά φαινόμενα, που επιβεβαιώνουν στην πράξη το πρόβλημα”, τόνισε ο κ. Λιβανός υπενθυμίζοντας τους πρωτοφανείς καύσωνες με τις καταστροφικές πυρκαγιές του φετινού καλοκαιριού αλλά και τους παγετούς της περασμένης άνοιξης στην Ελλάδα αλλά και σε άλλες χώρες του ευρωπαϊκού νότου, όπως η Ιταλία, η Γαλλία και η Ισπανία.

Σε αυτό το περιβάλλον που διαμορφώνεται, η αμφίδρομη σχέση φυσικού περιβάλλοντος και πρωτογενούς τομέα αποκτά ξεχωριστή σημασία. Εξάλλου, ο αγροτικός τομέας αποτελεί έναν σημαντικό ρυθμιστή των περιβαλλοντικών ζητημάτων και οι αγροτικές δραστηριότητες επιδρούν, θετικά ή αρνητικά ανάλογα με τις χρησιμοποιούμενες μεθόδους και πρακτικές, στο φυσικό τοπίο, τα εδάφη, τους φυσικούς πόρους. Ταυτόχρονα και η αγροτική παραγωγή επηρεάζεται σημαντικά από την περιβαλλοντική υποβάθμιση

Ομιλία του υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης Σπήλιου Λιβανού στο “6th HAEE Energy Transition Symposium”, Τετάρτη 29 Σεπτεμβρίου 2021. (EUROKINISSI/ΣΩΤΗΡΗΣ ΔΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ)

Σύμφωνα με τον κ. Λιβανό οι επαγγελματίες του αγροτικού τομέα, μπορούν να συμβάλλουν καθοριστικά και με πολλούς τρόπους στην αντιμετώπιση των φυσικών καταστροφώνστην πρόληψη αλλά και στην καταστολή τους. Στο πλαίσιο αυτό εντάσσονται τα κίνητρα της κυβέρνησης προκειμένου να παραμείνει ο αγροτικός πληθυσμός στην ύπαιθρο και να αυξηθεί περαιτέρω. Πεποίθηση της ηγεσίας του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων είναι ότι “οι άνθρωποι του πρωτογενούς τομέα είναι οι πρώτοι που και θέλουν και μπορούν να  μας βοηθήσουν να αντιμετωπίσουμε την κλιματική κρίση”.

Στο πλαίσιο αυτό ο κ. Λιβανός ανέδειξε ως σημαντικότερες περιβαλλοντικές προκλήσεις που αντιμετωπίζει ο πρωτογενής τομέας αυτή την περίοδο την υποβάθμιση των εδαφικών πόρων με εντεινόμενα φαινόμενα ερημοποίησης, τον περιορισμό της διαθεσιμότητας και τη ρύπανση υδατικών πόρων, τη μείωση της βιοποικιλότητας και ιδιαίτερα την απώλεια και υποβάθμιση παραγωγικών εκτάσεων λόγω των φυσικών καταστροφών.

Ο κ. Λιβανός στο πλαίσιο της παρουσίασής του στο 6ο Energy Transition Symposium, παραδέχθηκε ότι είναι υποχρέωση της πολιτείας σε αυτή τη νέα πραγματικότητα να θωρακίσει τον πρωτογενή τομέα απέναντι στην κλιματική κρίση και τα καταστροφικά φαινόμενα καθώς πλήττεται περισσότερο από όλους τους άλλους τομείς της οικονομίας ενώ,  παράλληλα, επηρεάζει με τη σειρά του την εκδήλωση και πορεία του φαινομένου. Με άλλα λόγια επιβάλλεται η επανεξέταση του παραγωγικού μας υποδείγματος, του τρόπου που καταναλώνουμε και παράγουμε. 

Η ευρωπαϊκή στρατηγική και οι δράσεις

Εξάλλου, το νέο αναπτυξιακό μοντέλο με βιώσιμη αντίληψη, σεβασμό στο περιβάλλον και με τον πρωτογενή τομέα σε ρόλο πρωταγωνιστή αποτελεί επίκεντρο και της ευρωπαϊκής στρατηγικής στο πλαίσιο των αποφάσεων για την Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία. Η νέα Κοινή Αγροτική Πολιτική ενσωματώνει τις βασικές κατευθύνσεις της Πράσινης Συμφωνίας για μια κλιματικά ουδέτερη Ευρώπη, αλλά και των στρατηγικών για τη βιοποικιλότητα και “από το αγρόκτημα στο πιάτο”. Θέτει τις βάσεις για την καλύτερη διαχείριση των φυσικών πόρων και τη μείωση του περιβαλλοντικού αποτυπώματος. Σημειώνεται ότι το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίμων εργάζεται στην κατεύθυνση της διαμόρφωσης μιας συνεκτικής Εθνικής Στρατηγικής για τον Αγροτική Ανάπτυξη, με έμφαση στην εξασφάλιση της βιωσιμότητας και στην προστασία της βιοποικιλότητας. Ο κ. Λιβανός αναφερόμενος στη σημασία του πρωτογενή τομέα για την κλιματική αλλαγή, σημειώνει ότι στο ευρύτερο πλαίσιο χάραξης της νέας Εθνικής Στρατηγικής για τον αγροδιατροφικό τομέα αναλαμβάνονται συγκεκριμένες πρωτοβουλίες με ενδεικτική τη συγκρότηση Επιτροπής κατά της Ερημοποίησης, με σκοπό την επικαιροποίηση του Εθνικού Σχεδίου Δράσης κατά της Ερημοποίησης. Μάλιστα έως το τέλος Οκτωβρίου θα έχουμε το πρώτο πόρισμα της Επιτροπής με τις προτάσεις της. Η Ελλάδα συμμετέχει επίσης στο έργο LIFE ClimaMED για την ανάπτυξη καινοτόμων τεχνολογιών για τη μέτρηση των εκπομπών αερίων θερμοκηπίου από γεωργικές εκτάσεις. Αυτό θα επιτρέψει να αντιλαμβανόμαστε τις αιτίες που προκαλούν αυξημένες εκπομπές και να αξιολογούμε τα μέτρα αντιμετώπισης που λαμβάνονται. 

Στο πλαίσιο του Εθνικού Σχεδίου για την Ενέργεια και το Κλίμα (ΕΣΕΚ) που κυρώθηκε τον Δεκέμβριο του 2019 από το Κυβερνητικό Συμβούλιο Οικονομικής Πολιτικής και θέτει συγκεκριμένους Ενεργειακούς και Κλιματικούς Στόχους έως το έτος 2030, περιλαμβάνονται συγκεκριμένες δράσεις για τον γεωργικό τομέα. 

α) Η διαχείριση και αξιοποίηση γεωργικών και κτηνοτροφικών υπολειμμάτων.

β) Η ανάπτυξη εγχώριας παραγωγής προηγμένων βιοκαυσίμων και εφοδιαστικών αλυσίδων για τη χρήση τους. 

γ) Η προώθηση χρήσης ΑΠΕ και δράσεων βελτίωσης ενεργειακής απόδοσης στον αγροτικό τομέα. 

Στα παραπάνω σημαντική είναι η συμβολή των ερευνητικών φορέων του ΥΠΑΑΤ, όπως ο ΕΛΓΟ και το Μεσογειακό Αγρονομικό Ινστιτούτο Χανίων (ΜΑΙΧ), που συμβάλλουν καθοριστικά στην έρευνα για τη διατήρηση και εξέλιξη των ποικιλιών. Εκτίμησε ακόμα ότι επιβάλλεται ο συντονισμός και η συνεργασία μεταξύ των κρατών, συντονισμένες προσπάθειες, ανταλλαγή εμπειρίας και τεχνογνωσίας και υπενθύμισε μεταξύ άλλων τις αναφορές του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, στην πρόσφατη Σύνοδο Κορυφής EUMED 9 και στην τελευταία σύσκεψη του ΟΗΕ για προστασία του περιβάλλοντος και αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής διασφαλίζοντας τη χρήση καθαρής ενέργειας από περισσότερους ανθρώπους. 

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Εγγραφή στο Newsletter

Γίνε και εσύ ένας από τους 3,000 κοινωνικά υπεύθυνους συνδρομητές μας!

τα πιο πρόσφατα νέα της ΕΚΕ

το Εβδομαδιαίο Newsletter του CSR

Γίνε και εσύ ένας από τους 3,000 κοινωνικά υπεύθυνους συνδρομητές μας!